Ontmoeting met Johannes Witteveen

johannes

Eind december had ik de eer om Johannes Witteveen te ontmoeten, thuis in zijn studeer/mediteerkamer. De heer Witteveen was Minister van Financiën in Nederland in de jaren ’60 en Voorzitter van het IMF (Internationaal Monetair Fonds) in de jaren ’70. Maar dat is maar deels waarom ik hem graag wilde ontmoeten, Johannes Witteveen is ook Soefi Meester in het universeel Soefisme.

Toen ik over deze boeiende combinatie las in een interview, net voor de zomer, voelde ik de wens om hem te ontmoeten, om van hem te leren.

Ik heb behoefte aan de wijsheid en mildheid van een “Elder”. Dat mis ik sinds het overlijden van mijn grootmoeder.

In november woonde ik (samen met een collega die hem ook graag wilde ontmoeten) een interreligieuze dialoog bij, in de Soefi Tempel in Katwijk-aan-zee, en daar vroegen we of hij ons wilde ontmoeten.

Eind december kregen we een mooie gelegenheid.

Wat een inspirerend gesprek! Wat een mooie man!

“Het universeel soefisme is het streven naar harmonie, liefde en schoonheid, het is het leven vanuit het hart. Het centrale idee is: ‘in Hem bewegen wij, beleven wij en zijn wij’.

Universeel soefisme is geen religie, maar het heeft een religieus aspect, zoals het ook een mystiek, psychologisch en filosofisch aspect heeft. Soefisme is een beweging, het is een nieuwe zienswijze. Deze mystieke zienswijze is ook nauw verbonden met recente ontwikkelingen in de wetenschap: alles is met alles verbonden, door een energie, die gericht is op coherentie.

Het Soefisme wil geen mensen overhalen om hun religie te verlaten, maar wil hen laten zien dat er verschillende manieren zijn om hun religie te beleven. Het creëert ruimte voor eenheid in verscheidenheid.

Je kan deze zienswijze niet opleggen, maar je kan ze wel uitstralen, uitleggen, het voorbeeld geven.  Er zijn steeds meer mensen op zoek, ze missen geestelijke inspiratie, ze worden zich bewust. Er komt weer openheid voor het goddelijke.”

Mijn collega en ik werken beide in de publieke sector, aan complexe maatschappelijke vraagstukken, vanuit een idealisme om bij te dragen aan harmonieuzere wereld. In onze gesprekken vragen we ons vaak af welk leiderschap er nu nodig is. En deze vraag stelden we aan De Heer Witteveen.

“Er is nood aan een verandering van instelling, aan ontwikkeling van ons innerlijk leven. Als de mens het Goddelijk licht in zichzelf ontdekt en ziet dat dit ook in alle mensen aanwezig is, dan ga je anders met andere mensen om, dan kijk je anders naar het leven, naar de wereld.”

Hoe kan je je innerlijk leven ontwikkelen?

“Universeel Soefisme geeft een innerlijke scholing, geschikt voor mensen die in de gewone wereld blijven staan. Het begint met oefeningen, zowel uit de tradities van het Soefisme en Hindoeisme, oefeningen om zowel je gedachten als je gemoed beheersen, zodat je op gegeven moment helemaal open kan staan en in stilte kan komen, opdat iets van dat Goddelijke naar je bewustzijn komt.

Vraagt tijd en toewijding.

Geestelijke ontwikkeling in geestelijke ontspanning.

Er zijn ademhalingsoefeningen, inhoudelijke oefeningen en concentratie-oefeningen. En dan zijn er de zijn gebeden. We gebruiken heilige woorden. De islamitische traditie kent 99 namen voor God. Universeel Soefisme ziet dat als 99 kwaliteiten die we allemaal hebben. Daar gebruiken wij er een aantal van die geschikt zijn voor geestelijke ontwikkeling. Concentratie op dat aspect van het goddelijke opent de weg er naartoe, maakt contact met die goddelijke kwaliteit in jezelf. De vibratie van het woord in jezelf laten weerklinken, waardoor diezelfde kwaliteit in je hart wordt ontwikkeld. Dat gaat je hele leven beïnvloeden.

Je leert het door tijd en toewijding, maar daarna kan je dit ook doen op elk moment in je werk. In moeilijke vergaderingen:  je spreekt de woorden niet uit, maar je ademt het woord in en uit.

Hoe meer mensen dit ontwikkelen, hoe meer harmonie er in de samenleving zal komen. Disharmonie komt omdat we aan onze beperkte kant vasthouden, dat we ons identificeren met wat we willen bereiken, met wat we willen hebben & houden. Ook nodig, maar je moet dankbaar zijn voor wat je krijgt en klaar zijn om los te laten als dat van je gevraagd wordt. Om harmonie te scheppen, is het altijd nodig dat je iets van jezelf opgeeft, om naar die ander toe te kunnen gaan.

Harmonie in je werk:

Je brengt verschillende mensen samen met verschillende ideeën.

Harmonie maakt schoonheid uit verschillende noten in de muziek, uit de verschillende meningen van mensen, harmonie bindt ze in schoonheid.

In IMF en als minister moest ik vaak tegengestelde belangen verbinden. Als minister van Financiën komen vele mensen naar je toe met standpunten, behoeftes en vragen, dat kan niet allemaal, dan probeer je een evenwicht te scheppen tussen wat ze vragen en de middelen die er zijn. Samen zoeken, om het meest mogelijke te bereiken, met beperkte middelen.  Ik probeerde in die regeringsperiode tot harmonische oplossingen en een evenwichtige begroting te komen.

In IMF nog belangrijker & nodiger, al die verschillende landen (toen 120) die moesten samenwerken, samen tot besluiten komen over monetaire problemen.  Daar was mijn taak om die consensus te zoeken = samenvloeien van de verschillende opvattingen. Dus ik luisterde heel goed naar wat alle directeuren en staf naar voorbrachten, wilde het probleem goed begrijpen, en dan stelde ik een consensus voor.

Kwaliteiten hier zijn goed luisteren en soort objectiviteit hebben. Maar vooral inspiratie. Het moest ineens gebeuren, ik kon niet weggaan om na te gaan denken. Ik luisterde naar alle standpunten en direct moest ik consensus voorstellen. Dat vraagt om concentratie en om het openstaan voor inspiratie.

Ik heb altijd veel geleerd van die oefeningen voor mijn werk.

Het ging er makkelijker door, je zag vlugger en helderder wat de oplossingen voor problemen konden zijn, kon ze helderder naar voor brengen. Ik was niet gehecht aan een bepaalde uitkomst.”

———————————

Ik ben dankbaar voor dit gesprek en kijk er naar uit om deze voort te zetten in de toekomst. Het raakt heel erg aan mijn zoektocht. Waar ik ook “zoek”, steeds kom ik terug op hetzelfde Punt. En steeds blijf ik een andere weg nemen, om te zien of er toch geen andere waarheid is. En die zoektocht wordt mooi gereflecteerd in bovenstaand vraag-antwoord: wij vroegen naar leiderschapskwaliteiten, input voor systeemverandering, hoe we leiders kunnen ondersteunen, wat de juiste beslissingen zijn om echt verandering te brengen…

En zoals in de Alchemist (P. Coelho), kom ik steeds terug thuis. Het start met individuele ontwikkeling, individueel ontwaken, bewustwording, … al de rest zal daaruit voortvloeien. Er moeten geen grootschalige systeemveranderingen gebeuren om de juiste condities te creëren. Die zijn het gevolg.

En als ik dan in de spiegel kijk:

Ik vind het makkelijker om systeemtheorie, leiderschap en maatschappelijke innovatie te studeren & te doorleven en die kennis door te geven, dan om dagelijks, gedisciplineerd en met toewijding aan mijn geestelijke ontwikkeling te werken.

Een stemmetje in mezelf zegt: is dat dan niet “het” voornemen voor 2013?



0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *